Bart Heeling

De warme hand, de zachte stem en de liefdevolle blik

De warme hand, de zachte stem en de liefdevolle blik

Terwijl juf Bianca haar groep 5 eet smakelijk wenst en haar voorleesboek erbij pakt, zit Jake nog te rommelen in het vak van zijn bureau. In haar ooghoek ziet Bianca wat hij doet. Ze laat hem even; een wisselmoment is niet voor alle kinderen even makkelijk. De andere kinderen in de klas zitten rustig en hebben hun blik op de juf gericht, sommigen al met de mond vol fruit, of koek. Ondertussen glijdt Jake van zijn stoel af en pakt iets van de grond onder zijn tafel. Het blijkt een stuk papier te zijn, een deel van een A4. Aan eten lijkt hij nog niet toe te komen. En wanneer juf begint met lezen, loopt ze rustig rond door het lokaal. Het is een leuk verhaal over meester Jaap. Jake is druk bezig met het stuk papier en een potlood, ziet ze vanaf een afstandje.

Ze kent Jake al een beetje. Het schooljaar is nu enkele weken onderweg en tijdens de overdracht vanuit de vorige klas had ze gehoord over zijn gebrekkige concentratie, luisterhouding en wiebeligheid. Maar desondanks waren zijn resultaten voldoende tot goed. Tóch werd er altijd op die houding van hem gehamerd. “Zit nou eens stil! Concentreer je! Kijk mij aan als ik tegen je praat! Maak je handen leeg!” waren uitspraken die verscheidene keren op Jake waren afgevuurd. “Hij krijgt waarschijnlijk de helft van de les niet mee, het is een wonder dat hij nog voldoendes haalt!” werd er gezegd.

Juf Bianca heeft zich dit jaar voorgenomen om dat eens anders te doen. Om hem een jaar te bieden waarin hij niet telkens gewezen wordt op zijn ‘tekortkomingen’, op het moeten veranderen van zijn gedrag, maar om hem de ruimte te geven, ruimte waarin hij wat meer toekomt aan zijn eigenheid. Tot ontspanning kan komen. En wanneer ze wat dichter bij Jake komt, legt ze, terwijl ze blijft voorlezen, even haar warme hand op zijn schouder. Enigszins verbaasd kijkt Jake de juf aan. Ze vraagt zich af of hij überhaupt iets van het verhaal meekrijgt. Ze wijst naar zijn broodtrommel, kijkt eventjes liefdevol naar zijn grote ogen en loopt verder.

En ja hoor, Jake opent zijn trommel en begint de stukjes appel op te eten, terwijl hij met zijn andere hand aan het schetsen is op het stuk papier.

Wanneer de fruitpauze voorbij is en alle kinderen hun mond leeg hebben, legt juf Bianca het voorleesboek aan de kant. Tijd voor de rekenles. Het volgende wisselmoment en juf neemt er de tijd voor. Bewaart haar eigen rust en let bewust op haar mimiek, stemgebruik en lichaamshouding. Ook nu heeft Jake wat meer tijd nodig dan de rest van de klas, maar ze benoemt dat niet. ‘Wat aandacht krijgt, groeit’ heeft ze als mantra op haar bureau liggen.

Aan het eind van de ochtend gaat de klas naar buiten voor de middagpauze. Juf Bianca loopt even door het lokaal om nog enkele vergeten stoelen aan te schuiven en een boek op te ruimen, als ze het stuk papier half uit het vak van Jake ziet steken. Ze kijkt. Op het papier staat in één sprekende tekening de hele essentie van het voorleesverhaal over meester Jaap afgebeeld …

Tevreden en gelukkig over haar eigen aanpak loopt juf Bianca achter haar groep aan naar het schoolplein, waar ze een ontspannen Jake ziet zitten op de rand van de zandbak. Met een emmer en een zeef.


Niets is wat het lijkt, hoorde ik eens. Ik vond en vind dat een treffende uitspraak. Er zijn kinderen die jou recht aankijken en stilzitten, zonder exact mee te krijgen wat je zegt. En er zijn kinderen die aan het wiebelen zijn, naar buiten staren en aan het rommelen zijn, terwijl ze letterlijk kunnen herhalen wat jij net gezegd hebt.

Laat een kind kind zijn en heb vertrouwen in hun mogelijkheden en ontwikkeling. Gebruik houding, stem en mimiek; oftewel de warme hand, de zachte stem en de liefdevolle blik.

Er is zóveel meer WEL mogelijk als je verder kijkt dan de oordelen die je hebt op het zichtbare gedrag. Je geeft zómaar een slinger aan de toekomst van een kind.